Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna

Zwarte Ibis 81, 114-117 · 33, 62-64 · 0

Plegadis falcinellus  ·  Glossy Ibis

CDNA beoordeelsoort:

t/m 1999

Soort broedt in oostelijk Noord- en Midden-Amerika, Zuidoost-Europa, Afrika, Zuid-Azië en Australië.

De gevallen van de soort zijn niet herzien. Alleen oude gevallen met voldoende informatie over datum (maand) en plaats (provincie) worden vermeld. Gevallen van vóór 1932 betreffen vogels die werden gevangen, verzameld of dood gevonden (cf Eykman et al 1941, 1949). Vanaf 1 januari 2000 wordt de soort niet langer door de CDNA beoordeeld.

In tegenstelling tot andere grote moerassoorten, zoals Kroeskoppelikaan Pelecanus crispus (vele eeuwen geleden, VJ 26: 209-217, 1978) en Ralreiger Ardeola ralloides, zijn er geen bewijzen dat deze soort ooit in Nederland heeft gebroed. Het jaarvoorkomen toont dat hij vaak werd waargenomen in 1900-03 (negen individuen), 1907-09 (21), 1932-38 (27), 1963-71 (26), 1979 (vijf) en vanaf 1986 (41 in 1986-94). De soort werd in lange tussenliggende perioden vrijwel niet vastgesteld. Zo is er geen enkel geval voor 1953-57 en 1972-78. In sommige jaren vonden duidelijke influxen plaats, zoals in 1909 (15 individuen), 1932 (17), 1963 (10) en 1994 (31). Grote groepen werden opnieuw gemeld in oktober 1996 (20 op 4 oktober en acht op 23 oktober, niet ingediend bij de CDNA; DB 18: 293- 301, 1996), september 1997 (25, 14 en drie, niet ingediend bij de CDNA; DB 19: 262, 1997; 21: 69, 1999) en oktober 1998 (DB 20: 247, 1998 (foto). Ringterugmeldingen betroffen vogels in 1926 uit Hongarije en in 2009 en 2010 uit Spanje. Zoals gebruikelijk bij minder zeldzame soorten werden er meer exemplaren waargenomen dan aanvaard door de CDNA (zie bijvoorbeeld Leys et al 1993). Dergelijke waarnemingen worden hier niet vermeld vanwege het gebrek aan documentatie. Een voorbeeld is een op 28 december 1982 te Boornbergum, Smallingerland, Friesland, dood gevonden vogel die niet werd ingediend bij de CDNA (contra Vanellus 36: 19, 1983) en evenmin binnengebracht bij FNM (Johannes Fokkema in litt). Ook werden tijdens de influx van 1994 bijna tweemaal zoveel waarnemingen op de Dutch Birding-vogellijn ingesproken als ingediend bij de CDNA (cf DB 18: 106, 293-301, 1996). Sinds 1980 blijken nogal eens op Zwarte Ibis gelijkende ibissoorten, zoals Puna Ibis Plegadis ridgwayi, uit gevangenschap te zijn losgelaten (cf BW 1: 57-58, 1988). Laatstgenoemde kan in vlucht worden onderscheiden door de korte pootprojectie (alleen een deel van de tenen steekt voorbij de staart). Vanwege deze problematiek was aanvaarding door de CDNA niet mogelijk zonder goede documentatie. Het blijkt dat de soort in iedere maand voorkwam. Verreweg de beste periode met 75% van de gevallen is van eind augustus tot begin december. Een andere goede periode valt in mei-juni met 11% van de gevallen. De soort is in iedere provincie vastgesteld. Het valt op dat er weinig gevallen zijn op de Friese waddeneilanden. De meeste zijn gezien in gebieden met natte weilanden in Noord- en Zuid-Holland.

Zeldzame vogels van Nederland [2001]; ABvdBerg [2012]

Zwarte Ibis Arnoud B van den Berg, Schagen (NH), 30 oktober 1999

datum prov / gemeente
1. okt 1867 oktober 1867 NB Altena
2. 30 okt 1873 30 oktober 1873 OV Zwartewaterland
3. 9 nov 1888 9 november 1888 GE Harderwijk
4. 27 nov 1896 27 november 1896 NH Aalsmeer
5. 25 maa 1897 25 maart 1897 ZL Terneuzen
6. 5 okt 1900 5 oktober 1900 NH Alkmaar
7. 2 okt 1901 2 oktober 1901 GE Rheden
8. 3 dec 1901 3 december 1901 NB Moerdijk
9. 29 aug 1903 29 augustus 1903 UT Eemnes
10. 3 sep 1903 3 september 1903 GE Epe
11. 10 sep 1903 10 september 1903 OV Kampen
12. 10 sep 1903 10 september 1903 GE Harderwijk
13. sep 1907 september 1907 ZL Sluis
14. 9 sep 1908 9 september 1908 ZH Nissewaard
15. okt 1908 oktober 1908 ZL Terneuzen
16. 6 jan 1909 6 januari 1909 ZH Wassenaar
17. 20 okt 1909 20 oktober 1909 GE Elburg
18. 26 okt 1909 26 oktober 1909 GR Het Hogeland
19. 5 nov 1909 5 november 1909 ZH Rotterdam
20. 10 nov 1909 10 november 1909 GE Zevenaar
21. 21 nov 1909 21 november 1909 OV Kampen
22. 21 nov 1909 21 november 1909 ZH Nissewaard
23. 4 dec 1909 4 december 1909 OV Steenwijkerland
24. 10 dec 1909 10 december 1909 FR Dantumadiel
25. okt 1912 oktober 1912 FR Dantumadiel
26. 27 okt 1916 27 oktober 1916 NB 's-Hertogenbosch
27. 3 nov 1920 3 november 1920 FR Súdwest-Fryslân
28. 10 aug 1922 10 augustus 1922 OV Raalte
29. 9 sep 1926 9 september 1926 ZH Voorne aan Zee
30. 11 sep 1926 11 september 1926 NB Breda
31. sep 1926 september 1926 LI Nederweert
32. 7 nov 1930 7 november 1930 ZH Voorne aan Zee
33. 14 okt 1932 14 oktober 1932 GE Heumen
34. 23 okt t/m 6 nov 1932 23 oktober t/m 6 november 1932 LI Leudal
23 okt t/m 6 nov 1932 23 oktober t/m 6 november 1932 LI Weert
35. 6 nov 1932 6 november 1932 ZL Schouwen-Duiveland
36. 10 nov 1933 10 november 1933 ZL Hulst
37. 20 t/m 21 sep 1934 20 t/m 21 september 1934 NB Moerdijk
38. sep 1935 september 1935 GE Zevenaar
39. 20 sep 1936 20 september 1936 GR Groningen
20 sep 1936 20 september 1936 GR Midden-Groningen
20 sep 1936 20 september 1936 DR Tynaarlo
40. 26 jun 1937 26 juni 1937 NH Huizen
41. 1 t/m 2 feb 1938 1 t/m 2 februari 1938 NB Moerdijk
42. apr t/m aug 1938 april t/m augustus 1938 NH Gooise Meren
apr t/m aug 1938 april t/m augustus 1938 NH Gooise Meren
43. 2 okt 1938 2 oktober 1938 FR Súdwest-Fryslân
44. 15 okt t/m 17 dec 1938 15 oktober t/m 17 december 1938 FR Súdwest-Fryslân
45. 8 nov 1940 8 november 1940 NB Altena
46. sep 1941 september 1941 NH Wijdemeren
47. 17 okt 1942 17 oktober 1942 NH Hollands Kroon
48. 8 jan 1943 8 januari 1943 ZH Ridderkerk
49. 20 okt 1945 20 oktober 1945 NH Oostzaan
50. 26 sep 1948 26 september 1948 NH Bergen (NH)
51. 31 okt 1952 31 oktober 1952 ZH Rotterdam
52. jul t/m aug 1958 juli t/m augustus 1958 ZL Sluis
53. 19 t/m 31 aug 1958 19 t/m 31 augustus 1958 FL Zeewolde
19 t/m 31 aug 1958 19 t/m 31 augustus 1958 FL Lelystad
54. 11 okt 1958 11 oktober 1958 GE Ermelo
55. 11 sep 1960 11 september 1960 ZH Kaag en Braassem
56. 29 sep 1963 29 september 1963 UT De Ronde Venen
57. 20 okt t/m 3 nov 1963 20 oktober t/m 3 november 1963 UT Eemnes
20 okt t/m 3 nov 1963 20 oktober t/m 3 november 1963 UT Bunschoten
58. 31 okt t/m 3 nov 1963 31 oktober t/m 3 november 1963 FL Lelystad
59. 31 okt t/m 3 nov 1963 31 oktober t/m 3 november 1963 FL Lelystad
60. 1 nov t/m 3 dec 1963 1 november t/m 3 december 1963 FR Noardeast-Fryslân
61. 3 nov 1963 3 november 1963 NH Castricum
62. 6 nov 1963 6 november 1963 FL Lelystad
63. 16 t/m 26 nov 1963 16 t/m 26 november 1963 NH Medemblik
64. 17 t/m 24 nov 1963 17 t/m 24 november 1963 NH Enkhuizen
65. 29 mei 1964 29 mei 1964 FL Lelystad
2 jul 1964 2 juli 1964 FL Lelystad
66. 21 jun 1964 21 juni 1964 NH Gooise Meren
67. 22 jul 1964 22 juli 1964 DR Hoogeveen
68. 28 aug 1965 28 augustus 1965 FL Lelystad
69. 21 okt 1967 21 oktober 1967 FL Lelystad
4 nov 1967 4 november 1967 FL Lelystad
70. 6 t/m 7 nov 1967 6 t/m 7 november 1967 GE Ermelo
71. 17 t/m 23 mei 1968 17 t/m 23 mei 1968 ZH Vlaardingen
72. 18 jul 1968 18 juli 1968 NH Texel
73. 30 aug 1968 30 augustus 1968 ZL Veere
74. 2 nov 1968 2 november 1968 UT Eemnes
2 nov 1968 2 november 1968 NH Huizen
75. 6 okt 1969 6 oktober 1969 ZH Noordwijk
76. 23 okt 1969 23 oktober 1969 NB Bladel
77. 21 dec 1970 21 december 1970 FL Dronten
21 dec 1970 21 december 1970 FL Lelystad
78. 5 jun t/m 10 jul 1971 5 juni t/m 10 juli 1971 NH Amsterdam
79. 26 aug 1979 26 augustus 1979 NH Amsterdam
80. 9 t/m 13 nov 1979 9 t/m 13 november 1979 NH Wormerland
81. 19 nov t/m 9 dec 1979 19 november t/m 9 december 1979 NH Ouder-Amstel
16 okt 1982 16 oktober 1982 NL onbekend
82. 17 okt 1982 17 oktober 1982 LI Beek
83. 28 t/m 29 okt 1982 28 t/m 29 oktober 1982 GR Groningen
28 t/m 29 okt 1982 28 t/m 29 oktober 1982 DR Noordenveld
15 nov 1982 15 november 1982 NL onbekend
84. 13 mei t/m 13 aug 1983 13 mei t/m 13 augustus 1983 FL Lelystad
13 aug 1983 13 augustus 1983 NL onbekend
1 okt 1983 1 oktober 1983 NL onbekend
85. 29 okt 1983 29 oktober 1983 NH Amsterdam
9 mei 1986 9 mei 1986 GR Lauwersmeer
86. 17 dec 1986 t/m 11 jan 1987 17 december 1986 t/m 11 januari 1987 NH Bergen (NH)
87. 18 t/m 21 nov 1987 18 t/m 21 november 1987 FL Dronten
26 t/m 30 nov 1987 26 t/m 30 november 1987 NL onbekend
88. 6 dec 1989 t/m 14 jan 1990 6 december 1989 t/m 14 januari 1990 ZH Molenlanden
19 mei 1990 19 mei 1990 LI Peel
sep 1990 september 1990 FR Enumatil
89. 3 nov 1990 3 november 1990 NH Bergen (NH)
16 nov 1990 16 november 1990 FR Engwierum
18 nov 1990 18 november 1990 ZH Valkenburg
18 nov 1990 18 november 1990 ZH Wassenaar
17 jan 1991 17 januari 1991 FR Vlieland
5 aug 1991 5 augustus 1991 ZL Middelburg
16 okt 1991 16 oktober 1991 ZH Westvoorne
90. dec 1991 december 1991 GE Oldebroek
91. 3 mei 1992 3 mei 1992 GR Het Hogeland
92. 9 t/m 13 mei 1992 9 t/m 13 mei 1992 NH Texel
93. 6 t/m 15 jun 1993 6 t/m 15 juni 1993 FR Súdwest-Fryslân
94. 3 t/m 7 okt 1993 3 t/m 7 oktober 1993 ZH Goes
25 okt 1993 25 oktober 1993 NH Overveen
95. 28 mei 1994 28 mei 1994 FL Almere
96. 10 sep 1994 10 september 1994 NB Oisterwijk
10 sep 1994 10 september 1994 NB Boxtel
97. 24 sep 1994 24 september 1994 NH Texel
98. 27 sep t/m 2 okt 1994 27 september t/m 2 oktober 1994 LI Brunssum
99. 27 sep t/m 8 okt 1994 27 september t/m 8 oktober 1994 GR Het Hogeland
100. 29 sep t/m 1 okt 1994 29 september t/m 1 oktober 1994 FR Terschelling
101. 10 okt 1994 10 oktober 1994 ZH Westland
102. 4 nov 1994 t/m 20 mei 1995 4 november 1994 t/m 20 mei 1995 NH Haarlem
103. 11 t/m 23 nov 1994 11 t/m 23 november 1994 ZH Vlaardingen
104. 7 apr 1995 7 april 1995 FR Waadhoeke
105. 24 t/m 30 apr 1995 24 t/m 30 april 1995 UT Lopik
106. 3 mei t/m 20 jun 1995 3 mei t/m 20 juni 1995 GR Het Hogeland
107. 14 mei 1995 14 mei 1995 GR Het Hogeland
108. 11 t/m 20 jun 1995 11 t/m 20 juni 1995 GR Het Hogeland
8 aug 1995 8 augustus 1995 FR Súdwest-Fryslân
109. 26 t/m 27 aug 1995 26 t/m 27 augustus 1995 ZH Vlaardingen
4 okt 1996 4 oktober 1996 FR Terschelling
110. 8 jun 1997 8 juni 1997 NH Texel
111. 4 okt 1998 4 oktober 1998 FR Harlingen
4 okt 1998 4 oktober 1998 GR Het Hogeland
10 okt 1998 t/m 18 okt 1994 10 oktober 1998 t/m 18 oktober 1994 FR Súdwest-Fryslân
112. 17 okt 1998 17 oktober 1998 NH Texel
17 okt 1998 17 oktober 1998 NH Texel
18 okt 1998 18 oktober 1998 NH Bergen (NH)
113. 21 t/m 22 aug 1999 21 t/m 22 augustus 1999 ZL Tholen
114. 28 okt 1999 t/m 31 dec 2000 28 oktober 1999 t/m 31 december 2000 NH Schagen
28 okt 1999 t/m 31 dec 2000 28 oktober 1999 t/m 31 december 2000 NH Schagen
28 okt 1999 t/m 31 dec 2000 28 oktober 1999 t/m 31 december 2000 NH Schagen
één geval
aantal gevallen geclusterd, zoom in voor individuele gevallen
vervolglocatie van een geval
geval binnen deze gemeente, hetzij geval niet nauwkeuriger bekend, of kwetsbare plaats