Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna

Scharrelaar 50, 52 · 15, 16 · 9, 10

Coracias garrulus  ·  European Roller

CDNA beoordeelsoort: ja

Soort broedt in Zuid- en Oost-Europa, Noord-Afrika en West-Azië; overwintert in tropisch Afrika.

De pre-1980 gevallen van de soort zijn niet herzien. Gevallen van vóór 1900 staan vermeld in Eykman et al (1949). Voor 1900-68 zijn alleen de door Kist et al (1970) genoemde gevallen opgenomen, inclusief onbevestigde gevallen (#).

Er bestond verwarring over de gegevens van een aantal 19e-eeuwse specimens. Bij het vergelijken van Albarda (1897) en Boekema et al (1983) is duidelijk dat het eerste door Eykman et al (1936) vermelde geval foutief gedateerd was op 1885 in plaats van 1855. Dit werd bevestigd door het etiket van een specimen afgestaan door P J Baron van Pallandt van Duinrell, Zuid-Holland, dat in september 1996 aanwezig was in ZMA (Cornelis Hazevoet in litt, contra Ardea 15: 29-30, 1926). De precieze plaats (provincie) van een waarneming vermeld door Eykman et al (1936) voor mei 1885 te Zevenhuizen blijft onduidelijk (Groningen of Zuid-Holland). De soort is ondanks het toegenomen aantal vogelaars steeds minder vaak waargenomen. Daarbij moet men zich overigens bedenken dat liefst de helft van de 46 gevallen tot en met 1975 als onbevestigd te boek staat. Vooral na 1982 werd de soort nauwelijks nog gezien en in 1983-2004 werd hij in slechts zes van de 22 jaren vastgesteld. Dit stemt overeen met het feit dat hij in Noord-Europese landen als Denemarken, Duitsland en Zweden als broedvogel is verdwenen waarbij de grootste afname plaatsvond sinds 1950. Drie kwart van de gevallen tot 2000 was in het voorjaar, van 4 mei tot eind juni. Er zijn tot 2015 behalve een behoorlijk aantal gevallen uit juli-augustus ook acht in het najaar waarvan de gevallen in november 1891 en december 1975 onwaarschijnlijk laat zijn. Het december-geval is niet gedocumenteerd en zou moeten worden herzien. Alleen in 1968, (vermoedelijk) 1969 en 1971 bleef een vogel langer dan een week aanwezig. Vrijwel alle gevallen tot 2015 hadden betrekking op één exemplaar; vier gevallen betroffen twee exemplaren. Het hoogste aantal komt uit Gelderland hetgeen samen met het hoge aantal voor Overijssel een oostelijk overwicht illustreert. De vier vogels van 2001-16 bevonden zich echter in Noord- en Zuid-Holland.

Zeldzame vogels van Nederland [2001]; ABvdBerg [2016]

 

Scharrelaar Frank Dröge, Bernisse (ZH), 10 juli 2011

datum prov / gemeente
1. 31 mei 1855 31 mei 1855 ZH Wassenaar
2. jul 1885 juli 1885 UT Utrechtse Heuvelrug
3. nov 1891 november 1891 OV Ommen
4. sep 1919 september 1919 OV Dinkelland
5. 3 okt 1921 3 oktober 1921 OV Dinkelland
6. 4 mei 1924 4 mei 1924 GE Arnhem
7. 6 mei 1934 6 mei 1934 ZH Wassenaar
8. 22 jun 1935 22 juni 1935 ZH 's-Gravenhage
9. jun 1936 juni 1936 ZH Hoeksche Waard
10. 21 aug 1936 21 augustus 1936 UT Vijfheerenlanden
11. 24 aug 1936 24 augustus 1936 ZH Wassenaar
12. 2 jun 1941 2 juni 1941 ZL Goes
13. 2 t/m 5 jun 1946 2 t/m 5 juni 1946 FR Terschelling
14. aug 1949 augustus 1949 ZL Schouwen-Duiveland
15. mei 1951 mei 1951 ZL Schouwen-Duiveland
16. 4 jun 1954 4 juni 1954 GE Apeldoorn
15 t/m 16 jun 1954 15 t/m 16 juni 1954 GE Ede
15 t/m 16 jun 1954 15 t/m 16 juni 1954 GE Arnhem
15 jun 1956 15 juni 1956 LI Vaals
17. 24 t/m 27 mei 1958 24 t/m 27 mei 1958 OV Wierden
18. 2 jul 1958 2 juli 1958 FR De Fryske Marren
19. 8 mei 1959 8 mei 1959 GE Rozendaal
20. 25 jun 1959 25 juni 1959 GE Arnhem
21. 2 jul 1959 2 juli 1959 GE Apeldoorn
22. sep 1959 september 1959 GE Voorst
23. 14 mei 1960 14 mei 1960 ZH Voorne aan Zee
24. 30 mei 1964 30 mei 1964 UT Leusden
25. 30 t/m 31 mei 1964 30 t/m 31 mei 1964 NH Texel
26. 19 mei 1966 19 mei 1966 GE Rheden
27. 15 jun 1966 15 juni 1966 NH Texel
28. 6 jun 1967 6 juni 1967 FR Opsterland
29. 17 jun 1968 17 juni 1968 FL Noordoostpolder
30. 23 jul 1968 23 juli 1968 OV Kampen
31. 10 t/m 19 aug 1968 10 t/m 19 augustus 1968 GE Brummen
32. 25 mei 1969 25 mei 1969 GE Harderwijk
18 jun 1969 18 juni 1969 GE Harderwijk
33. 26 t/m 28 mei 1969 26 t/m 28 mei 1969 FR De Fryske Marren
34. 12 jun 1969 12 juni 1969 FR Ameland
35. jun 1969 juni 1969 FR Schiermonnikoog
36. 22 mei t/m 7 jun 1971 22 mei t/m 7 juni 1971 FR Ameland
37. 30 mei 1971 30 mei 1971 ZH 's-Gravenhage
38. 31 mei 1971 31 mei 1971 NH Texel
39. 5 jun 1971 5 juni 1971 GE Ede
40. 8 jun 1971 8 juni 1971 FR Terschelling
41. 24 jun 1971 24 juni 1971 FR Ameland
42. 14 jun 1972 14 juni 1972 GE Epe
43. 28 mei 1973 28 mei 1973 LI Bergen (L)
44. 25 jun 1974 25 juni 1974 GE Aalten
45. 29 dec 1975 29 december 1975 UT Amersfoort
46. 10 jul 1976 10 juli 1976 LI Roermond
24 apr 1977 24 april 1977 FR Ameland
47. 4 t/m 10 jun 1977 4 t/m 10 juni 1977 NB Boxtel
48. 19 jun 1977 19 juni 1977 DR Westerveld
49. 25 jun 1978 25 juni 1978 DR Westerveld
50. 12 jun 1979 12 juni 1979 NB Gilze en Rijen
20 mei 1980 20 mei 1980 NL onbekend
51. 7 jun 1980 7 juni 1980 NH Texel
9 jun 1980 9 juni 1980 OV Hellendoorn
52. 13 jun 1980 13 juni 1980 ZH Wassenaar
53. 10 mei 1981 10 mei 1981 NH Wormerland
54. 21 t/m 26 mei 1982 21 t/m 26 mei 1982 FL Zeewolde
55. 27 mei 1982 27 mei 1982 NH Bloemendaal
56. 10 sep 1982 10 september 1982 NH Bergen (NH)
57. 22 mei 1984 22 mei 1984 LI Brunssum
58. 15 mei 1988 15 mei 1988 ZH Wassenaar
59. 3 t/m 5 jun 1988 3 t/m 5 juni 1988 LI Bergen (L)
60. 5 jul 1988 5 juli 1988 UT Utrechtse Heuvelrug
5 okt 1991 5 oktober 1991 NH Bloemendaal
61. 7 jun 1992 7 juni 1992 DR Westerveld
62. 4 t/m 7 jun 1994 4 t/m 7 juni 1994 ZL Terneuzen
63. 14 sep 1994 14 september 1994 NH Bergen (NH)
17 mei 1997 17 mei 1997 NB Deurne
64. 13 t/m 15 jun 1997 13 t/m 15 juni 1997 GE Ermelo
13 t/m 15 jun 1997 13 t/m 15 juni 1997 GE Ermelo
65. 18 t/m 19 jun 1998 18 t/m 19 juni 1998 ZH Alblasserdam
14 aug 2004 14 augustus 2004 DR Westerveld
66. 15 t/m 20 sep 2005 15 t/m 20 september 2005 NH Texel
20 sep 2005 20 september 2005 FR Súdwest-Fryslân
15 mei 2007 15 mei 2007 ZH Leiden
67. 10 jul 2011 10 juli 2011 ZH Nissewaard
23 apr 2014 23 april 2014 ZH Delft
68. 14 jun 2015 14 juni 2015 NH Zandvoort
69. 19 mei 2018 19 mei 2018 FR Ooststellingwerf
7 jun 2018 7 juni 2018 ZH Rotterdam
8 jun 2018 8 juni 2018 ZH Ridderkerk
70. 24 t/m 26 sep 2018 24 t/m 26 september 2018 NH Texel
71. 26 jun 2020 26 juni 2020 GR Het Hogeland
25 maa 2021 25 maart 2021 NH Den Helder
72. 24 t/m 25 mei 2022 24 t/m 25 mei 2022 ZH Dordrecht
73. 21 t/m 23 aug 2022 21 t/m 23 augustus 2022 NH Bloemendaal
74. 3 t/m 7 okt 2022 3 t/m 7 oktober 2022 GE Ede
één geval
aantal gevallen geclusterd, zoom in voor individuele gevallen
vervolglocatie van een geval
geval binnen deze gemeente, hetzij geval niet nauwkeuriger bekend, of kwetsbare plaats

Scharrelaar, Zuidland, 10 Juli 2011, Frank Meeuwissen

Scharrelaar, Zuidland, 10 Juli 2011, Frank Meeuwissen

Scharrelaar, Zuidland, 10 juli 2011, Vincent Hart

Scharrelaar, Amsterdamse Waterleidingduinen, 14 juni 2015, Frank Coenjaerts

Scharrelaar, Texel, 24 september 2018, Natuurdigitaal